- Cryptodienstverleners hebben een MiCA-vergunning of -melding nodig, van de AFM of van de toezichthouder in een ander EU-land. De Nederlandse overgangsperiode eindigde op 30 juni 2025.
- Controleer een aanbieder in het AFM-register voordat je hem gebruikt. Bitcoin en Ethereum zelf vallen niet onder toezicht.
- Reken op identiteitscontroles. Bij overboekingen boven €1.000 van of naar je eigen wallet moet de aanbieder nagaan of die wallet van jou is.
- Stablecoins mogen in de EU alleen voor handel worden aangeboden als de uitgever een MiCA-vergunning heeft; controleer de uitgever in het ESMA-register.
- Let op ongevraagde “exclusieve” tips, tijdsdruk en beloofde rendementen. Meld fraude bij de politie en de AFM; geen van beide kan beloven dat je je geld terugkrijgt.
- Een wallet in eigen beheer hoef je niet te registreren. Crypto waar je niet meer bij kunt, telt nog steeds mee in box 3 tegen de marktwaarde.
Deze pagina gaat over wie in Nederland toezicht houdt op crypto, wat dat betekent als je een exchange gebruikt, en de regels voor je eigen wallet. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies.
Juridische status en toezicht
Nederland past de Europese verordening markten in cryptoactiva (MiCA) toe. De AFM verleent de vergunningen aan aanbieders van cryptoactivadiensten en houdt het grootste deel van het doorlopende toezicht op hen. DNB is verantwoordelijk voor het prudentieel toezicht en voor de beoordeling van gekwalificeerde deelnemingen in deze aanbieders. De Europese regels staan op EU-regels.
Bedrijven die bij DNB waren geregistreerd als aanbieder van wisseldiensten of bewaarportemonnees mochten onder een overgangsregeling doorwerken. In Nederland eindigde die regeling op 30 juni 2025. Deze bedrijven hebben dus nu een MiCA-vergunning of -melding nodig.
Het helpt om te weten wat de AFM niet controleert. De AFM zegt dat cryptoactiva zoals Bitcoin en Ethereum zelf buiten haar toezicht vallen en dat een groot deel van de cryptosector ook na de nieuwe wetgeving buiten haar toezicht blijft. Ze waarschuwt dat er grote risico’s blijven in de cryptomarkt en noemt promotie door influencers op sociale media en pump-and-dump-praktijken als voorbeelden.
Exchanges en KYC
Een exchange of bewaarder die klanten in Nederland bedient, heeft een MiCA-vergunning of -melding nodig, van de AFM of van de toezichthouder in een ander EU-land. Zoek een aanbieder op in het register van cryptodienstverleners van de AFM voordat je hem gebruikt. Staat een aanbieder niet in het register, dan hoeft hij volgens de AFM misschien geen vergunning te hebben, loopt zijn aanvraag nog of werkt hij illegaal. Controleer dit voordat je hem gebruikt. Een vergelijking van de exchanges met een vergunning, met hun kosten, staat op exchanges.
Reken erop dat je wordt geïdentificeerd. Aanbieders verzamelen je naam, adres, fiscale woonplaats en fiscaal identificatienummer, en geven die onder DAC8 door aan de Belastingdienst (zie aangifte en termijnen). Ze moeten bij cryptoovermakingen ook gegevens over de afzender en de ontvanger meesturen op grond van de Europese verordening over informatie bij overdrachten van cryptoactiva (de travel rule), die sinds 30 december 2024 volledig geldt.
Stablecoins
MiCA kent twee soorten stablecoins. Een e-geldtoken (EMT) verwijst naar één officiële munt, zoals de euro of de dollar. Een token gekoppeld aan activa (ART) verwijst naar een andere waarde of een combinatie van waarden. Sinds 30 juni 2024 mag een EMT in de EU alleen aan het publiek worden aangeboden of tot de handel worden toegelaten door een uitgever met een vergunning als bank of elektronischgeldinstelling, en een ART alleen als de toezichthouder de uitgever een vergunning heeft gegeven. Wie een EMT heeft, kan die altijd tegen de nominale waarde inwisselen, en uitgevers en aanbieders mogen geen rente op EMT’s betalen. In Nederland houdt DNB toezicht op uitgevers van stablecoins en controleert de AFM hun whitepapers.
Voor stablecoins waarvan de uitgever geen vergunning in de EU heeft, zei ESMA op 17 januari 2025 dat cryptodienstverleners moesten stoppen met het aanbieden ervan voor handel en met diensten om ze te kopen, met een periode waarin alleen verkopen mocht tot uiterlijk eind maart 2025. Alleen bewaren en overboeken blijft mogelijk. ESMA noemde geen afzonderlijke tokens.
Wil je een stablecoin controleren, zoek dan de uitgever op in het voorlopige MiCA-register van ESMA voor uitgevers van e-geldtokens. Op het moment van schrijven (oktober 2026) staan daarin drie Nederlandse uitgevers onder toezicht van DNB (Fiat Republic Netherlands, Quantoz Payments en Aplauz NL), en het register van uitgevers van ART’s met een vergunning is leeg. De uitgever van USDT (Tether) vonden we niet in het register. Welke exchanges je kunt gebruiken, staat op exchanges.
Crypto-automaten
We vonden geen verklaring van de AFM of DNB die specifiek over crypto-automaten gaat (oktober 2026). MiCA noemt het omwisselen van crypto tegen geld een cryptoactivadienst, en sinds de Nederlandse overgangsperiode op 30 juni 2025 afliep, heeft elke aanbieder van cryptodiensten in Nederland een MiCA-vergunning of -melding nodig. Wil je een crypto-automaat gebruiken, zoek de exploitant dan op in het AFM-register, net als bij elke andere aanbieder, en reken op dezelfde identiteitscontroles.
Oplichting en fraude
De AFM en de politie waarschuwen voor beleggingsfraude, vaak met crypto. Signalen die zij noemen:
- Je wordt ongevraagd toegevoegd aan een WhatsApp- of Telegramgroep waarin “exclusieve” beleggingstips worden gedeeld. Volgens de AFM doen betrouwbare partijen dat nooit.
- Een online advertentie laat een bekende Nederlander een belegging aanprijzen; oplichters gebruiken namen en foto’s zonder toestemming.
- Je wordt onder druk gezet om snel te beleggen, en er worden onrealistisch hoge rendementen beloofd.
- De aanbieder zegt dat de AFM hem heeft goedgekeurd. De AFM geeft nooit een positief advies over een belegging.
- Een platform toont hoge rendementen en een “adviseur” vraagt je meer te storten. Wil je geld opnemen, dan verdwijnen het platform en de adviseur (boilerroomfraude, volgens de politie).
- Na een verlies biedt iemand aan je geld terug te halen tegen een vergoeding vooraf. De AFM waarschuwt dat er na betaling niets gebeurt.
Controleer een aanbieder voordat je belegt in het AFM-register en op de waarschuwingslijst van de AFM, waarop ook waarschuwingen van buitenlandse toezichthouders staan.
Waar je het meldt en wat er dan gebeurt
- Stop met betalen en verbreek het contact met de “adviseur”, zoals de politie adviseert. Bewaar alle digitale sporen, zoals berichten, schermafdrukken, walletadressen en transactie-ID’s.
- Politie. Oplichting is strafbaar: doe aangifte op een politiebureau of via 0900-8844 (112 bij spoed). Voor diefstal van crypto heeft de politie een invulformulier om je aangifte voor te bereiden.
- AFM. Meld het via het contactformulier voor consumenten van de AFM. De AFM gebruikt meldingen als signalen voor haar onderzoek en kan ze met andere autoriteiten delen, maar haar Meldpunt kan geen persoonlijk advies geven of bemiddelen. Tegen een bedrijf met een vergunning uit een ander EU-land kan de AFM zelf niet optreden; ze geeft het signaal door aan de toezichthouder van dat land, waar je ook zelf kunt klagen.
- Je bank, als je per overboeking of met een kaart hebt betaald.
De AFM en de politie beloven niet dat je je geld terugkrijgt. Een geschil met een exchange met vergunning is iets anders: zie waar je kunt klagen.
Zelfbeheer (self-custody)
Crypto in je eigen wallet wordt op dezelfde manier belast als crypto bij een exchange: het is een bezitting in box 3, gewaardeerd op 1 januari, met de koers van het platform dat je hebt gebruikt (zie belasting voor particulieren). In de bronnen hieronder vonden we geen Nederlandse regel die verplicht om een wallet in eigen beheer te registreren.
De regels raken je wel als je crypto tussen een aanbieder en je eigen wallet verplaatst. Bij overboekingen boven €1.000 van of naar een zelf beheerde wallet moet de aanbieder passende maatregelen nemen om te beoordelen of de wallet van zijn klant is of door hem wordt beheerd.
Bij zelfbeheer zijn de sleutels jouw verantwoordelijkheid. Bewaar je grotere bedragen in bitcoin in je eigen wallet, dan loont het om één hardwarewallet te vergelijken met een multisig-opstelling; deze uitleg over multisig versus single-sig (Engels) laat zien waartegen elk beschermt.
Als je geen toegang meer hebt tot je wallet
De kennisgroep van de Belastingdienst publiceerde op 8 mei 2026 een standpunt over niet-toegankelijke crypto. Crypto waar je niet meer bij kunt, bijvoorbeeld omdat je de private key of seed phrase van een non-custodial wallet kwijt bent, blijft jouw eigendom en blijft een bezitting in box 3.
- De waarde is de prijs die de meest gegadigde marktpartij voor de crypto zou betalen. Wil niemand er iets voor betalen, dan is de waarde nul.
- De waarde wordt elk jaar op 1 januari bepaald. Krijg je later weer toegang, dan worden eerdere jaren niet gecorrigeerd, tenzij blijkt dat je op de peildatum wel toegang had.
- Je moet met feiten en omstandigheden aantonen dat de crypto niet toegankelijk is.
Wat erfgenamen moeten doen om bij crypto in een wallet of op een exchange te komen, staat in deze gids over crypto-erfenissen in Nederland (Engels). Voor de rest van je digitale leven, zoals e-mail, wachtwoordmanagers en online accounts, zie deze inleiding over een digitale nalatenschap regelen (Engels).
Bronnen
- AFM: Vanaf 30 december vergunning of notificatie nodig voor cryptodienstverlening (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- AFM: Crypto-asset service providers (register) (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- AFM: Crypto’s grotendeels buiten toezicht AFM (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- DNB: MiCAR, wat verandert er voor de cryptomarkt en het toezicht van DNB? (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- DNB: Transfer of Funds Regulation (TFR) (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- EUR-Lex: Regulation (EU) 2023/1113 on information accompanying transfers of funds and certain crypto-assets (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- EUR-Lex: Verordening (EU) 2023/1114 (MiCA), artikelen 3, 16, 48, 49 en 50 (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- ESMA: Public statement on the provision of certain crypto-asset services in relation to non-MiCA compliant ARTs and EMTs (17 januari 2025) (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- ESMA: Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA), voorlopig MiCA-register (bestanden EMT- en ART-uitgevers) (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- AFM: Pas op voor dubieuze (beleggings)voorstellen (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- AFM: AFM waarschuwt: beleggers doelwit van oplichting via chatgroepen (8 oktober 2025) (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- AFM: Wat kun je doen als je bent opgelicht? (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- AFM: Bekijk de waarschuwingen (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- AFM: Contactformulier voor consumenten (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- Politie: Meer dan 4800 Nederlanders krijgen e-mail met waarschuwing boilerroomfraude (7 april 2026) (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- Politie: Ik wil aangifte doen van cryptocurrency-diefstal (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- Belastingdienst: Cryptobezittingen (zoals bitcoins) (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- Belastingdienst Kennisgroepen: KG:202:2026:5 Niet-toegankelijke cryptovaluta en box 3 (laatst gecontroleerd oktober 2026)
Deze pagina is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels veranderen, dus controleer de officiële bronnen hierboven voordat je iets doet.