- De verordening markten in cryptoactiva (MiCA) geldt sinds 30 december 2024 volledig. Aanbieders van cryptoactivadiensten hebben een vergunning nodig van de autoriteit in hun lidstaat van herkomst en kunnen daarna klanten in de hele EU bedienen.
- Aanbieders die al onder nationaal recht werkten, mochten uiterlijk tot 1 juli 2026 doorgaan. Meerdere landen kozen een eerdere einddatum.
- De belastingrichtlijn DAC8 geldt sinds 1 januari 2026. Aanbieders verzamelen gegevens over hun gebruikers in de EU en belastingdiensten wisselen ze uit.
- De Overdrachtsverordening (Transfer of Funds Regulation) geldt sinds 30 december 2024 voor cryptotransacties (de “travel rule”).
Drie EU-wetten gelden in elke lidstaat: een over vergunningen (MiCA), een over belastingrapportage (DAC8) en een over overboekingen (de Overdrachtsverordening). Elk land voegt daar een eigen toezichthouder, belastingregels en termijnen aan toe, die op de landenpagina’s staan. Deze pagina is algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies.
MiCA: vergunningen en beleggersbescherming
Volgens de Europese Commissie regelt MiCA de uitgifte van cryptoactiva en de diensten met betrekking tot cryptoactiva die niet onder andere EU-wetgeving voor financiële diensten vallen. De verordening trad in juni 2023 in werking en geldt sinds 30 december 2024 volledig. Ze stelt regels op vier terreinen:
- Beleggersbescherming: potentiële klanten en houders van cryptoactiva moeten worden geïnformeerd over de kenmerken, functies en risico’s.
- Organisatie: organisatorische, operationele en prudentiële eisen voor uitgevers van cryptoactiva en voor aanbieders van cryptoactivadiensten.
- Marktintegriteit: regels tegen marktmanipulatie en handel met voorkennis.
- Witwassen: aanbieders van cryptoactivadiensten staan op de lijst van meldingsplichtige instellingen in het Europese kader tegen witwassen.
Vergunning en het EU-paspoort
Een bedrijf dat cryptoactivadiensten wil verlenen, vraagt een vergunning aan bij de bevoegde autoriteit van zijn lidstaat van herkomst. Heeft het die, dan mag het in de hele EU cryptoactivadiensten verlenen, door zich te vestigen (ook via een filiaal) of door grensoverschrijdend diensten te verlenen. Voor grensoverschrijdende dienstverlening is geen fysieke aanwezigheid in het gastland nodig.
Sommige financiële bedrijven volgen een kortere route. Een kredietinstelling mag cryptoactivadiensten verlenen als ze dat minstens 40 werkdagen voordat ze er voor het eerst mee beginnen meldt bij haar toezichthouder van herkomst.
De overgangsperiode
Volgens artikel 143, lid 3, van MiCA mochten bedrijven die vóór 30 december 2024 cryptoactivadiensten verleenden onder nationaal recht doorgaan tot 1 juli 2026 of tot een besluit over hun vergunning, afhankelijk van wat het eerst kwam. De verordening staat ook een vereenvoudigde vergunningsprocedure toe voor bedrijven die op 30 december 2024 al onder nationaal recht waren vergund (artikel 143, lid 6). Elke lidstaat bepaalde zelf hoe lang zijn overgangsperiode duurde, tot het maximum.
| Land | Einde van de nationale overgangsperiode, zoals wij het lezen |
|---|---|
| Nederland | 30 juni 2025 |
| Duitsland | Uiterlijk het einde van 31 december 2025 |
| Portugal | 1 juli 2026, of eerder bij een besluit |
Een aanbieder controleren
De Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) publiceert een tussentijds MiCA-register in vijf bestanden: whitepapers voor andere cryptoactiva dan stablecoins, uitgevers van aan activa gerefereerde tokens, uitgevers van e-geldtokens, vergunde aanbieders van cryptoactivadiensten en niet-conforme entiteiten. Het wordt wekelijks bijgewerkt. ESMA waarschuwt dat de whitepapers in haar register niet zijn beoordeeld of goedgekeurd door een bevoegde autoriteit. Ook de autoriteit van jouw eigen land publiceert haar lijst, waarnaar op de landenpagina’s wordt gelinkt.
DAC8: belastingrapportage
Richtlijn (EU) 2023/2226 van de Raad, bekend als DAC8, breidt de automatische uitwisseling van belastinginformatie in de EU uit naar cryptoactiva. De regels over due diligence en rapportage door aanbieders van cryptoactivadiensten weerspiegelen het Crypto-Asset Reporting Framework (CARF) van de OESO.
- Vanaf 1 januari 2026 verzamelen aanbieders gegevens over rapporteerbare cryptotransacties van alle gebruikers in de EU.
- Wie: alle aanbieders van cryptoactivadiensten die in de EU zijn gevestigd, ongeacht hun omvang, rapporteren transacties van klanten die in de EU wonen.
- Wanneer: volgens de Europese Commissie moet de rapportage binnen negen maanden na afloop van het eerste gedekte jaar plaatsvinden, dus tussen 1 januari en 30 september 2027. Elk land bepaalt zelf een eerdere termijn voor aanbieders.
- Ook gedekt: de richtlijn breidt de rapportage door financiële instellingen uit naar e-geld en digitaal centralebankgeld.
Voor de nationale termijnen, zie Nederland, Duitsland en Portugal.
De Overdrachtsverordening (de travel rule)
Verordening (EU) 2023/1113 breidt de travel rule uit naar overdrachten van cryptoactiva. Ze geldt sinds 30 december 2024 volledig in de hele EU. Aanbieders van cryptoactivadiensten moeten bij elke overdracht gegevens over de afzender en de ontvanger meesturen. Bij overdrachten boven €1.000 van of naar een zelf beheerde (unhosted) wallet moet de aanbieder nagaan dat de wallet van zijn klant is of door hem wordt beheerd, en dat mag hij ook bij kleinere overdrachten doen als het risico dat vereist.
Bronnen
- European Commission: Crypto-assets (MiCA) (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- ESMA: Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- ESMA: MiCA, Article 62, application for authorization as a crypto-asset service provider (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- ESMA: MiCA, Article 60, provision of crypto-asset services by certain financial entities (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- European Commission: DAC8 (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- EUR-Lex: Council Directive (EU) 2023/2226 (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- EUR-Lex: Regulation (EU) 2023/1113 on information accompanying transfers of funds and certain crypto-assets (laatst gecontroleerd oktober 2026)
- DNB: Transfer of Funds Regulation (TFR) (laatst gecontroleerd oktober 2026)
Deze pagina is algemene informatie, geen juridisch of fiscaal advies. Regels en tarieven veranderen, dus controleer de officiële bronnen hierboven voordat je iets doet.